งาน World Elevator & Escalator Expo 2023: มหกรรมลิฟต์และบันไดเลื่อนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก

ในปีนี้ SPC มีโอกาสได้ไปเยี่ยมชมงาน World Elevator & Escalator Expo 2023 ซึ่งเป็นงานแสดงสินค้าด้านลิฟต์และบันไดเลื่อนที่ใหญ่ที่สุดในโลก งานจัดขึ้นเป็นประจำทุกๆ 2 ปี โดยในปีนี้จัดขึ้นที่เมืองเซียงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน

การเดินทางมาที่งานก็สะดวกสบายมาก มีโรงแรมรอบๆ งานมากกว่า 30 แห่ง ให้เลือกตั้งแต่ราคาประหยัดไปจนถึงโรงแรมระดับห้าดาว เราเลือกพักที่โรงแรมแห่งหนึ่งตั้งอยู่ห่างจากงานเพียง 10 นาที

ภายในงานมีบริษัทผู้ผลิตลิฟต์และบันไดเลื่อนจากทั่วโลกเข้าร่วมมากกว่า 1,000 ราย นำเสนอผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีใหม่ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นลิฟต์ความเร็วสูง ลิฟต์โดยสาร ลิฟต์ขนส่ง ลิฟต์สำหรับอาคารสูง ลิฟต์สำหรับโรงพยาบาล ลิฟต์สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม และบันไดเลื่อนอัตโนมัติต่างๆ

ปีนี้รู้สึกประทับใจกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่นำมาแสดงในงานเป็นอย่างมาก เช่น ลิฟต์โดยสารความเร็วสูงจากบริษัท Mitsubishi Electric รุ่น EcoMotion 2000 สามารถวิ่งได้เร็วถึง 1,200 เมตรต่อนาที หรือลิฟต์สำหรับอาคารสูงจากบริษัท Schindler รุ่น 3300T สามารถรับน้ำหนักได้สูงถึง 1,000 ตัน

นอกจากนี้ SPC ยังได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านลิฟต์และบันไดเลื่อนจากทั่วโลก ซึ่งได้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับทิศทางการพัฒนาของอุตสาหกรรมนี้ในอนาคต

ความประทับใจ

หนึ่งในไฮไลท์ของงานที่ SPC ประทับใจเป็นพิเศษคือ การเปิดตัวลิฟต์โดยสารความเร็วสูงรุ่นใหม่จากบริษัท ThyssenKrupp(TKE) ลิฟต์รุ่นนี้สามารถวิ่งได้เร็วถึง 2,000 เมตรต่อนาที ซึ่งเร็วกว่าลิฟต์รุ่นเดิมถึง 2 เท่า เลยทีเดียว

นอกจากนี้ SPC ยังประทับใจกับนวัตกรรมใหม่ๆ อีกมากมายที่นำมาแสดงในงาน เช่น ลิฟต์โดยสารสำหรับผู้สูงอายุและคนพิการ ลิฟต์ที่เชื่อมต่อกับสมาร์ทโฟนหรือสมาร์ทวอทช์ ลิฟต์ที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานหมุนเวียน เป็นต้น

ทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมลิฟต์และบันไดเลื่อน

จากการพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านลิฟต์และบันไดเลื่อน SPC ได้รับข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับทิศทางการพัฒนาของอุตสาหกรรมนี้ในอนาคต ดังนี้

• เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมลิฟต์และบันไดเลื่อนมากขึ้น ตัวอย่างเช่น AI จะถูกนำมาใช้เพื่อควบคุมการทำงานและความปลอดภัยของลิฟต์ หรือการแนะนำเส้นทางที่ดีที่สุดให้กับผู้ใช้งาน
• ความยั่งยืน จะเป็นเทรนด์สำคัญสำหรับอุตสาหกรรมลิฟต์และบันไดเลื่อน ผู้ผลิตจะหันมาใช้วัสดุและพลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
• การบริการแบบดิจิทัล จะเป็นที่นิยมมากขึ้น ตัวอย่างเช่น ผู้ผลิตจะให้บริการด้านซ่อมบำรุงและบำรุงรักษาแบบออนไลน์ หรือให้บริการข้อมูลและคำแนะนำต่างๆ ผ่านแอปพลิเคชัน

โดยรวมแล้ว SPC ประทับใจกับงาน World Elevator & Escalator Expo 2023 เป็นอย่างมาก เป็นงานแสดงสินค้าที่มีความยิ่งใหญ่และทันสมัย รวบรวมนวัตกรรมใหม่ๆ เกี่ยวกับลิฟต์และบันไดเลื่อนจากทั่วโลกไว้อย่างครบครัน

ลิฟต์เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีความสำคัญในอาคารสูง ช่วยให้ผู้คนสามารถเดินทางขึ้น-ลงระหว่างชั้นต่างๆ ได้อย่างสะดวกสบาย อย่างไรก็ตาม การใช้ลิฟต์ก็มีค่าใช้จ่ายที่ตามมา โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านพลังงานไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์จะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ดังนี้

• ขนาดและน้ำหนักของลิฟต์
• จำนวนชั้นในอาคาร
• จำนวนครั้งที่ใช้ลิฟต์ในแต่ละวัน
• ประสิทธิภาพของเครื่องลิฟต์

ลิฟต์ที่มีขนาดใหญ่และหนักกว่าจะใช้พลังงานไฟฟ้ามากกว่าลิฟต์ขนาดเล็กและเบา นอกจากนี้ ลิฟต์ที่ใช้ในอาคารสูงที่มีจำนวนชั้นมากจะใช้พลังงานไฟฟ้ามากกว่าลิฟต์ที่ใช้ในอาคารต่ำที่มีจำนวนชั้นน้อย ยิ่งใช้ลิฟต์บ่อยครั้งเท่าไร ก็ยิ่งสิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้ามากขึ้นเช่นกัน ประสิทธิภาพของเครื่องลิฟต์ที่ต่ำจะส่งผลให้ใช้พลังงานไฟฟ้ามากขึ้น

โดยทั่วไป ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์จะอยู่ที่ประมาณ 10-20 บาทต่อชั่วโมง สำหรับลิฟต์โดยสารที่มีขนาดกลางและจำนวนชั้นไม่เกิน 10 ชั้น หากอาคารสูงมีลิฟต์โดยสาร 2 ตัว และคาดว่าจะมีการใช้ลิฟต์เฉลี่ย 10 ครั้งต่อชั่วโมง ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์ต่อเดือนจะอยู่ที่ประมาณ 30,000-60,000 บาท

ต่อไปนี้เป็นวิธีประหยัดค่าไฟฟ้าลิฟต์

• ใช้ลิฟต์อย่างประหยัด โดยหลีกเลี่ยงการใช้ลิฟต์เพื่อเดินทางในระยะสั้นๆ
หากอาคารมีลิฟต์หลายตัว ให้ใช้ลิฟต์ที่ไม่ใช้งานอยู่บ่อยๆ แทนการใช้ลิฟต์ที่ใช้งานอยู่ หากมีลิฟต์โดยสารและลิฟต์บรรทุกของ ให้ใช้ลิฟต์บรรทุกของสำหรับขนย้ายสิ่งของขนาดใหญ่และหนัก ควรบำรุงรักษาลิฟต์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องลิฟต์

การประหยัดค่าไฟฟ้าลิฟต์จะช่วยให้อาคารประหยัดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานไฟฟ้า และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วย

อาคารพาณิชย์

อาคารพาณิชย์โดยทั่วไปจะมีจำนวนชั้นไม่มากนัก ประมาณ 5-10 ชั้น และมักมีการใช้งานลิฟต์ในระดับปานกลาง ประมาณ 5-10 ครั้งต่อชั่วโมง ดังนั้น ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์สำหรับอาคารพาณิชย์จึงอยู่ที่ประมาณ 10-20 บาทต่อชั่วโมง ตัวอย่างเช่น

• อาคารพาณิชย์ 10 ชั้น มีลิฟต์โดยสาร 2 ตัว คาดว่าจะมีการใช้งานลิฟต์เฉลี่ย 10 ครั้งต่อชั่วโมง ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์ต่อเดือนจะอยู่ที่ประมาณ 30,000-60,000 บาท

อาคารสำนักงาน

อาคารสำนักงานโดยทั่วไปจะมีจำนวนชั้นมากกว่าอาคารพาณิชย์ ประมาณ 10-20 ชั้น และมักมีการใช้งานลิฟต์ในระดับสูง ประมาณ 10-20 ครั้งต่อชั่วโมง ดังนั้น ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์สำหรับอาคารสำนักงานจึงอยู่ที่ประมาณ 20-40 บาทต่อชั่วโมง ตัวอย่างเช่น

• อาคารสำนักงาน 20 ชั้น มีลิฟต์โดยสาร 4 ตัว คาดว่าจะมีการใช้งานลิฟต์เฉลี่ย 15 ครั้งต่อชั่วโมง ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์ต่อเดือนจะอยู่ที่ประมาณ 60,000-120,000 บาท

อาคารโรงพยาบาล

อาคารโรงพยาบาลโดยทั่วไปจะมีจำนวนชั้นมากกว่าอาคารสำนักงาน ประมาณ 20-30 ชั้น และมักมีการใช้งานลิฟต์ในระดับสูงมาก ประมาณ 20-30 ครั้งต่อชั่วโมง ดังนั้น ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์สำหรับอาคารโรงพยาบาลจึงอยู่ที่ประมาณ 40-60 บาทต่อชั่วโมง ตัวอย่างเช่น

• โรงพยาบาล 30 ชั้น มีลิฟต์โดยสาร 6 ตัว คาดว่าจะมีการใช้งานลิฟต์เฉลี่ย 25 ครั้งต่อชั่วโมง ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์ต่อเดือนจะอยู่ที่ประมาณ 120,000-180,000 บาท

ทั้งนี้ ค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์จะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น ขนาดและน้ำหนักของลิฟต์ ประสิทธิภาพของเครื่องลิฟต์ และค่าไฟฟ้าที่จ่ายจริง ซึ่งอาจมีความแตกต่างกันในแต่ละอาคาร

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่อาจส่งผลต่อค่าไฟฟ้าในการใช้ลิฟต์ เช่น

• การใช้ลิฟต์แบบประหยัด โดยหลีกเลี่ยงการใช้ลิฟต์เพื่อเดินทางในระยะสั้นๆ
• หากอาคารมีลิฟต์หลายตัว ให้ใช้ลิฟต์ที่ไม่ใช้งานอยู่บ่อยๆ แทนการใช้ลิฟต์ที่ใช้งานอยู่
• หากมีลิฟต์โดยสารและลิฟต์บรรทุกของ ให้ใช้ลิฟต์บรรทุกของสำหรับขนย้ายสิ่งของขนาดใหญ่และหนัก
• ควรบำรุงรักษาลิฟต์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องลิฟต์

การประหยัดค่าไฟฟ้าลิฟต์จะช่วยให้อาคารประหยัดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานไฟฟ้า และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วย

ลิฟต์อวกาศ (Space elevator) เป็นยานพาหนะแนวตั้งที่ใช้ในการขนส่งวัสดุจากพื้นโลกไปยังวงโคจรอวกาศ ประกอบด้วยสายเคเบิลที่แข็งแรงและยาวมาก ซึ่งจะยึดติดกับสถานีอวกาศที่วงโคจรค้างฟ้า และอีกปลายหนึ่งจะเชื่อมต่อกับฐานบนพื้นโลก

ลิฟต์อวกาศเป็นแนวคิดที่ถูกเสนอขึ้นครั้งแรกในปี 1895 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซียชื่อ คอนสแตนติน โซลคอฟสกี (Constantin Tsiolkovsky) แนวคิดนี้ได้รับความนิยมมากขึ้นในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา เนื่องจากเทคโนโลยีการผลิตวัสดุที่มีความแข็งแรงสูง เช่น ท่อนาโนคาร์บอน (carbon nanotubes) ได้พัฒนาขึ้นอย่างมาก

ลิฟต์อวกาศมีข้อดีหลายประการ เช่น ต้นทุนต่ำ ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูง สามารถขนส่งวัสดุจำนวนมากขึ้นได้อย่างรวดเร็วและง่ายดาย เมื่อเทียบกับจรวดหรือยานอวกาศแบบดั้งเดิม

อย่างไรก็ตาม ลิฟต์อวกาศยังมีความท้าทายหลายประการ เช่น ต้องใช้วัสดุที่มีความแข็งแรงสูงมากถึง 100 เท่าของวัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างตึกเอ็มไพร์สเตท นอกจากนี้ จะต้องหาวิธีป้องกันสายเคเบิลจากความเสียหายจากแรงลมและสภาพอากาศ

ประวัติความเป็นมาของลิฟต์อวกาศ

แนวคิดเกี่ยวกับลิฟต์อวกาศถูกเสนอขึ้นครั้งแรกในปี 1895 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซียชื่อ คอนสแตนติน โซลคอฟสกี โซลคอฟสกีได้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับแนวคิดนี้ในวารสารทางวิชาการชื่อ "Daydream about the Earth and the Heaven" ในบทความนี้ โซลคอฟสกีได้เสนอให้สร้างหอคอยสูงเสียดฟ้าจากพื้นโลกไปยังวงโคจรค้างฟ้า หอคอยนี้จะประกอบด้วยวัสดุที่มีความแข็งแรงสูงมาก ซึ่งจะทำให้สามารถรองรับน้ำหนักของสายเคเบิลและวัตถุที่ขนส่งได้

แนวคิดของโซลคอฟสกีไม่ได้เป็นที่สนใจของนักวิทยาศาสตร์มากนักในยุคนั้น เนื่องจากเทคโนโลยีการผลิตวัสดุที่มีความแข็งแรงสูงยังไม่พัฒนาขึ้นเพียงพอ อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้ได้รับการฟื้นฟูอีกครั้งในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา เนื่องจากเทคโนโลยีการผลิตวัสดุที่มีความแข็งแรงสูง เช่น ท่อนาโนคาร์บอน ได้พัฒนาขึ้นอย่างมาก

ในปี 1979 ยูจีน สมิธ (Eugene Smith) นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน ได้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับแนวคิดลิฟต์อวกาศในวารสารทางวิชาการชื่อ "Journal of the British Interplanetary Society" ในบทความนี้ สมิธได้เสนอให้ใช้ท่อนาโนคาร์บอนในการสร้างสายเคเบิลสำหรับลิฟต์อวกาศ ท่อนาโนคาร์บอนเป็นวัสดุที่มีความแข็งแรงสูงมาก และสามารถรองรับน้ำหนักของสายเคเบิลและวัตถุที่ขนส่งได้

แนวคิดของสมิธได้รับการยอมรับจากนักวิทยาศาสตร์มากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และมีการวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับลิฟต์อวกาศอย่างต่อเนื่อง ในปัจจุบัน มีโครงการริเริ่มหลายโครงการทั่วโลกที่มุ่งเน้นในการพัฒนาเทคโนโลยีที่จำเป็นสำหรับการสร้างลิฟต์อวกาศ

เทคโนโลยีที่ใช้ในการสร้างลิฟต์อวกาศ ประกอบด้วย 3 ส่วนหลักๆ ดังนี้

1. สายเคเบิล เป็นส่วนที่มีความสำคัญที่สุดของลิฟต์อวกาศ โดยจะต้องมีความแข็งแรงทนทานสูง เพื่อรับน้ำหนักบรรทุกระหว่างโลกกับอวกาศ วัสดุที่คาดว่าจะใช้ในการสร้างสายเคเบิลคือคาร์บอนนาโนทิวบ์ (carbon nanotube) ซึ่งมีน้ำหนักเบามาก มีความแข็งแรงสูง และทนทานต่อแรงดึงได้สูง

2. น้ำหนักถ่วง เป็นส่วนที่ใช้ในการรักษาสมดุลของสายเคเบิล โดยจะต้องมีความแข็งแรงสูงพอที่จะต้านทานแรงดึงของสายเคเบิลได้ วัสดุที่คาดว่าจะใช้ในการสร้างน้ำหนักถ่วงคือโลหะผสมที่มีความแข็งแรงสูง เช่น ไททาเนียม

3. ระบบขับเคลื่อน เป็นส่วนที่ใช้ในการขับเคลื่อนลิฟต์อวกาศให้เคลื่อนที่ขึ้นและลง โดยคาดว่าจะใช้เทคโนโลยีแม่เหล็กไฟฟ้า (magnetic levitation) หรือเทคโนโลยีอื่นๆ ที่สามารถขับเคลื่อนได้โดยไม่ต้องใช้พลังงานจากภายนอก

นอกจากนี้ ยังมีเทคโนโลยีอื่นๆ ที่จำเป็นในการสร้างลิฟต์อวกาศ เช่น เทคโนโลยีการขึ้นรูปและการต่อสายเคเบิลให้มีความยาวเพียงพอ เทคโนโลยีการก่อสร้างสถานีบนโลกและสถานีในอวกาศ เป็นต้น

ปัจจุบัน เทคโนโลยีในการสร้างลิฟต์อวกาศยังอยู่ระหว่างการพัฒนา ยังไม่มีประเทศใดที่สามารถสร้างลิฟต์อวกาศได้สำเร็จ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีต่างๆ ได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว จึงเป็นไปได้ว่าในอนาคตอันใกล้ เราจะได้เห็นลิฟต์อวกาศเกิดขึ้นจริง

รูปภาพ:

มาตรฐานลิฟต์ประเทศไทยเป็นมาตรฐานที่กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพของลิฟต์ เพื่อให้ลิฟต์ทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด มาตรฐานลิฟต์ประเทศไทยถูกกำหนดขึ้นโดยวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ซึ่งเป็นองค์กรกลางด้านวิศวกรรมของประเทศไทย

มาตรฐานลิฟต์ประเทศไทยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ คือ

• มาตรฐานลิฟต์โดยสารและลิฟต์โดยสารที่ใช้ขนของ (วสท. 032012-19)
• มาตรฐานลิฟต์พนักงานดับเพลิง (วสท. 032012/F-19)

มาตรฐานลิฟต์โดยสารและลิฟต์โดยสารที่ใช้ขนของ กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพของลิฟต์โดยสารและลิฟต์โดยสารที่ใช้ขนของทั่วไป ครอบคลุมตั้งแต่การออกแบบ การก่อสร้าง การติดตั้ง การทดสอบ และการบำรุงรักษา

มาตรฐานลิฟต์พนักงานดับเพลิง กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพของลิฟต์พนักงานดับเพลิง ซึ่งแตกต่างจากลิฟต์โดยสารและลิฟต์โดยสารที่ใช้ขนของทั่วไปตรงที่ลิฟต์พนักงานดับเพลิงจะต้องมีความเร็วสูงและสามารถรองรับน้ำหนักบรรทุกได้มากกว่า

มาตรฐานลิฟต์ประเทศไทยเป็นมาตรฐานบังคับสำหรับลิฟต์ทุกประเภทในประเทศไทย ซึ่งหมายความว่าลิฟต์ทุกประเภทในประเทศไทยจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานลิฟต์ประเทศไทย หากลิฟต์ใดไม่เป็นไปตามมาตรฐานลิฟต์ประเทศไทย เจ้าของลิฟต์จะต้องดำเนินการแก้ไขให้เป็นไปตามมาตรฐานลิฟต์ประเทศไทย

ต่อไปนี้เป็นข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่สำคัญบางประการของมาตรฐานลิฟต์ประเทศไทย:

• ลิฟต์ต้องติดตั้งระบบความปลอดภัยเพื่อป้องกันไม่ให้ลิฟต์ตกลงหรือเกิดอุบัติเหตุอื่นๆ
• ลิฟต์ต้องสามารถรองรับน้ำหนักบรรทุกได้เพียงพอ
• ลิฟต์ต้องสามารถทำงานได้อย่างราบรื่นและปลอดภัย
• ลิฟต์ต้องได้รับการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ

การปฏิบัติตามมาตรฐานลิฟต์ประเทศไทยจะช่วยเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งานลิฟต์ และช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้น

นอกจากนี้ยังมีมาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการ โดยมีการกำหนดไว้ในกฎกระทรวง ในรายละเอียดกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา พ.ศ. 2548 กฎกระทรวงดังกล่าวกำหนดให้อาคารสูงตั้งแต่ 5 ชั้นขึ้นไป หรืออาคารที่มีพื้นที่ใช้สอยรวมตั้งแต่ 5,000 ตารางเมตรขึ้นไป ต้องติดตั้งลิฟต์สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชราอย่างน้อย 1 หน่วย และต้องมีระบบควบคุมลิฟต์ที่ผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชราสามารถควบคุมได้เอง

ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีประชากรผู้พิการเป็นจำนวนมาก โดยจากการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติในปี 2564 พบว่ามีประชากรผู้พิการในประเทศไทยประมาณ 3.1 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 6.8 ของประชากรทั้งหมด การที่ประชากรผู้พิการมีจำนวนมากขึ้น ย่อมต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตในสังคมมากขึ้นเช่นกัน

หนึ่งในสิ่งอำนวยความสะดวกที่สำคัญสำหรับผู้พิการคือลิฟต์ ลิฟต์ช่วยให้ผู้พิการสามารถเข้าถึงอาคารและพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างสะดวกและปลอดภัย ด้วยเหตุนี้ ประเทศไทยจึงมีการกำหนดมาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการ เพื่อให้ลิฟต์สามารถรองรับการใช้งานของผู้พิการได้อย่างเหมาะสม

มาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการในประเทศไทยกำหนดโดยกฎกระทรวง กำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา พ.ศ. 2548 กฎกระทรวงดังกล่าวกำหนดให้อาคารสูงตั้งแต่ 5 ชั้นขึ้นไป หรืออาคารที่มีพื้นที่ใช้สอยรวมตั้งแต่ 5,000 ตารางเมตรขึ้นไป ต้องติดตั้งลิฟต์สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชราอย่างน้อย 1 หน่วย และต้องมีระบบควบคุมลิฟต์ที่ผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชราสามารถควบคุมได้เอง

นอกจากนี้ กฎกระทรวงยังกำหนดข้อกำหนดด้านการออกแบบและการติดตั้งลิฟต์สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา ดังนี้

• ขนาดห้องลิฟต์ต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า 1.60 เมตร ยาวไม่น้อยกว่า 1.40 เมตร หรือมีความกว้างไม่น้อยกว่า 1.40 เมตร ยาวไม่น้อยกว่า 1.60 เมตร
• ช่องประตูลิฟต์ต้องมีความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 90 เซนติเมตร และต้องมีระบบแสงเพื่อป้องกันไม่ให้ประตูลิฟต์หนีบผู้โดยสาร
• ต้องมีการติดสัญลักษณ์รูปผู้พิการไว้ที่ช่องประตูด้านนอกของลิฟต์ที่จัดไว้สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชราใช้ได้
• ต้องมีระบบเรียกลิฟต์จากภายนอกอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา
• ต้องมีระบบเสียงพูดภายในลิฟต์สำหรับผู้พิการทางสายตา
• ต้องมีระบบสัญญาณเตือนภัยสำหรับผู้พิการทางหู

การปฏิบัติตามมาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการจะช่วยอำนวยความสะดวกในการใช้ลิฟต์สำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพ และคนชรา ช่วยให้พวกเขาสามารถเข้าถึงอาคารและพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างสะดวกและปลอดภัย

ต่อไปนี้เป็นข้อดีของการปฏิบัติตามมาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการ:

• ช่วยให้ผู้พิการสามารถเข้าถึงอาคารและพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างสะดวกและปลอดภัย
• ส่งเสริมความเท่าเทียมและโอกาสในการเข้าถึงทรัพยากรต่างๆ สำหรับผู้พิการ
• ส่งเสริมความเสมอภาคและความเป็นธรรมในสังคม

ผู้ประกอบการหรือเจ้าของอาคารควรปฏิบัติตามมาตรฐานลิฟต์สำหรับผู้พิการอย่างเคร่งครัด เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้พิการและส่งเสริมความเสมอภาคในสังคม

การบำรุงรักษาลิฟต์เป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ลิฟต์ทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ การบำรุงรักษาลิฟต์ควรทำโดยวิศวกรหรือช่างเทคนิคที่ผ่านการรับรองเท่านั้น

การบำรุงรักษาลิฟต์โดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักๆ คือ

• การบำรุงรักษาตามปกติ (Regular Maintenance) เป็นการบำรุงรักษาที่ต้องทำเป็นประจำทุกเดือนหรือทุกไตรมาส ซึ่งรวมถึงการเช็คระดับน้ำมันหล่อลื่น ตรวจสอบสายเคเบิลและโซ่ ตรวจสอบสวิตช์และปุ่มกดต่างๆ
• การบำรุงรักษาตามระยะ (Periodic Maintenance) เป็นการบำรุงรักษาที่ต้องทำตามระยะเวลาที่กำหนด เช่น ทุกๆ 6 เดือน หรือทุกๆ 12 เดือน ซึ่งรวมถึงการเช็คสภาพการทำงานของมอเตอร์ เกียร์ และชิ้นส่วนอื่นๆ ของลิฟต์

นอกจากการบำรุงรักษาตามปกติและตามระยะแล้ว ยังมีงานบำรุงรักษาอื่นๆ ที่ต้องดำเนินการเพิ่มเติมในกรณีจำเป็น เช่น การซ่อมแซมลิฟต์ที่ชำรุด การอัปเกรดระบบความปลอดภัยของลิฟต์ เป็นต้น

การบำรุงรักษาลิฟต์อย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ลิฟต์ทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ช่วยลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งานลิฟต์ และช่วยยืดอายุการใช้งานของลิฟต์อีกด้วย

ต่อไปนี้เป็นเคล็ดลับบางประการในการบำรุงรักษาลิฟต์อย่างมีประสิทธิภาพ:

• เลือกบริษัทที่ให้บริการบำรุงรักษาลิฟต์ที่มีชื่อเสียงและเชื่อถือได้
• กำหนดตารางการบำรุงรักษาลิฟต์อย่างสม่ำเสมอ
• บันทึกรายละเอียดการบำรุงรักษาลิฟต์ทุกครั้ง
• แจ้งให้บริษัทที่ให้บริการบำรุงรักษาลิฟต์ทราบหากพบปัญหากับลิฟต์

การบำรุงรักษาลิฟต์อย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยให้ผู้ใช้งานลิฟต์ทุกคนรู้สึกปลอดภัยและมั่นใจในการใช้บริการลิฟต์

ตัวอย่างของขั้นตอนการบำรุงรักษา

1. การตรวจสอบประจำ: ทำการตรวจสอบสภาพลิฟต์อย่างสม่ำเสมอ เช่น ระบบหยุดฉุกเฉิน ระบบควบคุม และสภาพส่วนต่าง ๆ
2. การทดสอบการทำงาน: ทดสอบการทำงานของลิฟต์เพื่อตรวจสอบการทำงานที่ถูกต้องและระบบควบคุม
3. การดูแลและทำความสะอาด: ทำความสะอาดส่วนต่าง ๆ ของลิฟต์และบำรุงรักษาสภาพพื้น
4. การเปลี่ยนอะไหล่ชำรุด: หากมีอะไหล่หรือส่วนใดชำรุดหรือเสียหาย ควรทำการเปลี่ยนอะไหล่เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ
5. การบำรุงรักษาพื้น: รักษาสภาพพื้นในลิฟต์เพื่อป้องกันการลื่นไถล
6. การซ่อมบำรุงเชิงลึก: ควรมีการซ่อมบำรุงเชิงลึกโดยช่างซ่อมลิฟต์ที่มีความเชี่ยวชาญ
7. การทดสอบหลังจากการซ่อม: ทดสอบการทำงานหลังจากการซ่อมบำรุงเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยและประสิทธิภาพ

การบำรุงรักษาลิฟต์เป็นกระบวนการที่ต้องดำเนินการอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ลิฟต์มีประสิทธิภาพและปลอดภัยในการใช้งาน

 

การสร้างตึกที่สูงเป็นการผสมผสานความสามารถทางเทคโนโลยีและศิลปะในการสร้างสรรค์สิ่งมหัศจรรย์ที่สร้างประทับใจให้กับมนุษย์ทุกคน และอย่างที่ไม่สามารถเพียงแค่มองเห็นผ่านดวงตาได้ เพราะภายในตึกที่สูงนั้นเป็นเส้นทางที่สำคัญที่จะพาเราไปสู่ความสูงในสถานการณ์และแง่มุมต่าง ๆ ของชีวิต และอีกหนึ่งสิ่งที่นับถือเป็นหัวใจของความสูงเหนือบริบทต่าง ๆ คือลิฟต์

สู่สุดยอดท้องฟ้า: 10 อันดับตึกสูงที่สุดในโลกและเทคโนโลยีลิฟต์ที่ทำให้ความสูงเป็นเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ"

การสร้างตึกที่สูงเป็นการเผชิญกับความท้าทายและทฤษฎีในการออกแบบและก่อสร้างที่มีการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อสร้างสิ่งที่ยิ่งใหญ่และน่าทึ่ง แต่เพื่อให้มันเป็นจริงต้องมีลิฟต์ที่สามารถพาผู้คนขึ้นสู่ความสูงในตึกเหล่านั้น ด้วยเทคโนโลยีที่เจริญก้าวหน้า มาดูกันว่า 10 อันดับตึกสูงที่สุดในโลกนี้และลิฟต์ที่ทำให้การเดินทางขึ้นไปสู่สุดยอดท้องฟ้านั้นเป็นเรื่องง่ายอย่างไร

1. บุรจิคาลิฟ (Burj Khalifa): ตึกสูงที่สุดในโลกที่ตั้งอยู่ที่ดูไบ, ดูไบอังกฤษ มีความสูงกว่า 828 เมตร ด้วยลิฟต์ที่เร็วและทันสมัยที่สามารถพาคนขึ้นไปยังดาดฟ้าได้ด้วยความรวดเร็วและความปลอดภัย.

2. จินแจติง (Shanghai Tower): ตึกสูงที่สองในโลก ตั้งอยู่ที่เมืองเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน มีความสูง 632 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้มีเทคโนโลยีล้ำสมัยที่เรียกว่า TWIN ที่สามารถเคลื่อนที่ได้ในทิศทางตรงข้ามกันและสามารถขับเคลื่อนไปสู่ชั้นสูงๆ ได้.

3. อาบูดาบีสคัลิฟ (Abraj Al Bait Clock Tower): ตั้งอยู่ใกล้กับมักกะสัน, ซาอุดีอาระเบีย และเป็นส่วนหนึ่งของโคมเพลส มีความสูง 601 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้สามารถพาผู้คนขึ้นไปยังมาตรฐานสัญญาณอิสลามที่สำคัญได้.

4. เควสต์เอเชียซายเออร์ (Ping An International Finance Centre): ตึกสูงที่สี่ในโลก ตั้งอยู่ที่เมืองเซินเจิ้น, ประเทศจีน มีความสูง 599 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้ได้รับการออกแบบเพื่อสร้างประสบการณ์การเดินทางที่คล้ายกับการเข้าสู่ตัวรถยนต์.

5. Lotte World Tower: ตึกสูงที่ห้าในโลก ตั้งอยู่ที่โซล, เกาหลีใต้ มีความสูง 555 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้ใช้เทคโนโลยีความเร็วสูงในการขับเคลื่อน.

6. ตึกชิดางองค์ประชุมแห่งชาติประชาชนสหรัฐอเมริกา (One World Trade Center): ตึกที่สูงที่หกในโลก ตั้งอยู่ที่นิวยอร์กซิตี, สหรัฐอเมริกา มีความสูง 541 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้ได้รับการออกแบบให้มีประสบการณ์แห่งความท้าทายและความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์.

7. ตึกจูฮายอา (China Zun): ตึกที่สูงที่เจ็ดในโลก ตั้งอยู่ที่เมืองเปโก้, ประเทศจีน มีความสูง 528 เมตร ลิฟต์ในตึกนี้ได้รับการออกแบบให้ทันสมัยและมีความปลอดภัย.

8. ตึกเตาหูชายแขวน (Tianjin CTF Finance Centre): ตึกที่สูงที่แปดในโลก ตั้งอยู่ที่เมืองเทียนจิ้น, ประเทศจีน มีความสูง 530 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้มีเทคโนโลยีล้ำสมัยในการเคลื่อนที่.

9. ตึกลินคอนแอล (LINC KL): ตึกที่สูงที่เก้าในโลก ตั้งอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์, มาเลเซีย มีความสูง 468 เมตร ลิฟต์ที่ใช้ในตึกนี้เป็นเทคโนโลยีมาตรฐานสูง.

10. ตึกกรีนแลนด์ทาวเวอร์: ตึกที่สูงที่สิบในโลก ตั้งอยู่ที่เมืองหูเป่ย์, ไต้หวัน มีความสูง 508 เมตร ลิฟต์ในตึกนี้มีความเร็วสูงในการขับเคลื่อน.

ตึกที่สูงที่สุดในโลกเหล่านี้ไม่เพียงเป็นสัญลักษณ์ของความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและสถาปัตยกรรมเท่านั้น แต่ยังแสดงถึงความสำคัญของลิฟต์ที่สามารถพาผู้คนขึ้นสู่ท้องฟ้าและเปิดโอกาสให้กับประสบการณ์ที่ไม่เหมือนใครในการเดินทางไปยังสถานที่สูงสุดของโลกนี้

ลิฟต์ หรือ ลิฟต์ สะกดอย่างไรให้ถูกตามราชบัณฑิตฯ

ลิฟต์เป็นสิ่งอำนวยความสะดวกที่พบเห็นได้ทั่วไปในอาคารสูงต่างๆ ช่วยให้ผู้คนสามารถขึ้นลงระหว่างชั้นได้อย่างสะดวกสบายและรวดเร็ว คำว่า "ลิฟต์" นั้นมาจากภาษาอังกฤษคำว่า "lift" ซึ่งสะกดด้วย "l" 1 ตัว และ "f" 1 ตัว ดังนั้น คำว่า "ลิฟต์" ในภาษาไทยจึงควรสะกดด้วย "ต เต่า การันย์" เพียง 1 ตัวเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ยังมีการใช้คำว่า "ลิฟท์" สะกดด้วย "ท ทหาร การันย์" อยู่บ้าง ซึ่งอาจเกิดจากการสะกดตามเสียงของคำว่า "lift" ในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม การสะกดด้วย "ท ทหาร การันย์"  นี้ไม่ถูกต้องตามหลักภาษาไทย

ความหมายของคำว่า "ลิฟต์"

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้ความหมายของคำว่า "ลิฟต์" ไว้ดังนี้

ลิฟต์ น. ห้องเล็ก ๆ แขวนอยู่กับลวดสลิง เคลื่อนที่ด้วยพลังไฟฟ้า สําหรับนําคนหรือของขึ้นลงในอาคารสูง ๆ. (อ. lift).

ดังนั้น ความหมายของคำว่า "ลิฟต์" จึงหมายถึง ห้องเล็ก ๆ ที่ใช้พลังงานไฟฟ้าในการเคลื่อนที่ขึ้นลงภายในอาคารสูง โดยห้องลิฟต์จะแขวนอยู่กับลวดสลิงหรือสายพาน และอาจมีระบบความปลอดภัยต่างๆ เช่น ระบบเบรก ระบบล็อก ระบบป้องกันลิฟต์ตก เป็นต้น

ในสมัยโบราณมีการใช้ระบบรอบขึ้น-รอบลง (Hoist and Winch) ซึ่งใช้เครื่องมือเดียวกับเครื่องกรองน้ำหรือบ่อแก้วเพื่อยกของขึ้นและลง โดยมักใช้พลังงานจากมนุษย์ สัตว์ หรือไฟฟ้าที่เกิดจากเครื่องกลหรือเครื่องยนต์ไอเดียว

เมื่อถึงปี คริสต์ศักราช 1800 ในยุโรปเกิดการพัฒนาของเครื่องยนต์ไอน้ำที่ใช้พลังงานจากไอน้ำเพื่อสร้างกำลังขับเคลื่อน ทำให้เกิดโอกาสในการประยุกต์ใช้เครื่องยนต์ไอน้ำในการขับเคลื่อนลิฟต์ ตัวอย่างเช่นลิฟต์ไอน้ำแบบแพลตฟอร์มขึ้นแรกในบันทึกประวัติศาสตร์ได้รับการติดตั้งที่โรงไฟฟ้าลอนดอนในประเทศอังกฤษในปี คริสต์ศักราช 1834

อย่างไรก็ตาม ลิฟต์โดยสารแบบไฮดรอลิกส์ที่ถูกพัฒนาโดยเฮเมนส์ Elisha Graves Otis ในปี ค.ศ. 1852 เป็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญในอุตสาหกรรมลิฟต์ เนื่องจากใช้เทคโนโลยีใหม่ที่มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น ลิฟต์โดยสารแบบไฮดรอลิกส์นี้ได้รับความนิยมและการนำไปใช้ในอาคารสูงตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และมีการพัฒนาต่อเนื่องในอดีตและปัจจุบันจนถึงสมัยที่เราอยู่ในปัจจุบัน

ลิฟต์โดยสารตัวแรกของโลกที่รู้จักกันมากที่สุดคือลิฟต์ไฮดรอลิกส์ (Hydraulic Lift) ซึ่งถูกพัฒนาขึ้นโดยอาจารย์เฮเมนส์ ในปี ค.ศ. 1852 และได้รับการติดตั้งครั้งแรกในปี ค.ศ. 1857 ที่โรงแรมฟัลทัน ณ นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา

ลิฟต์ไฮดรอลิกส์เป็นลิฟต์ที่ใช้กระบวนการอัดน้ำในกระบวนการลูกสูบและกระบวนการส่งกำลังไปยังลิฟต์เพื่อยกขึ้นหรือลงลงไปในอาคาร โดยใช้กระบวนการอัดน้ำในภายใต้แรงดันเพื่อยกขึ้นหรือลงลงไปในอาคาร มีโครงสร้างที่เหมือนกับห้องเครื่องยนต์และท่อน้ำที่ใช้ในกระบวนการทำงานของลิฟต์

ลิฟต์ไฮดรอลิกส์ได้เป็นการนำเสนอเทคโนโลยีใหม่ที่มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยในการยกสิ่งของและคนขึ้นลงในอาคาร นับเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการสร้างอาคารที่มีความสูง เช่น ตึกสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า และอาคารที่มีชั้นมาก และได้ก่อให้เกิดการพัฒนาของลิฟต์ในรูปแบบต่าง ๆ ที่เหมาะสำหรับการใช้งานและความต้องการของสถาปนิกและผู้ออกแบบอาคารทั่วโลกในปัจจุบัน

ในปี คริสต์ศักราช 1852 ณ New York Exposition ใน Crystal Palace (พระตำหนักคริสตัล) มีการแสดงระบบลิฟต์ที่เป็นนวัตกรรมล้ำหน้าของเฮเมนส์ (Elisha Graves Otis) โดยในการแสดงนี้เฮเมนส์ได้ทำการทดสอบและสาธิตระบบลิฟต์ที่ใช Safety Gear Break System ที่สามารถป้องกันการตกลงมาได้ ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ช่วยให้คนสามารถใช้งานลิฟต์ได้อย่างปลอดภัยในกรณีที่เส้นเชือกแขวนิลิฟต์ขาด ลิฟต์จะทำการเบรคโดยอัตโนมัติเพื่อไม่ให้ลิฟต์ตกลงมาด้านล่าง

การแสดงระบบลิฟต์ที่นิวยอร์กเอ็กซ์โพสิชันในปี 1852 เป็นที่น่าสนใจและได้รับความสนใจจากผู้เข้าชมอย่างมาก เฮเมนส์ (Elisha Graves Otis)ได้เคลื่อนลิฟต์ขึ้นไปยังความสูงประมาณ 4 ชั้น ซึ่งเป็นการสาธิตว่าระบบลิฟต์สามารถทำงานได้อย่างปลอดภัย

การแสดงระบบลิฟต์นี้สร้างความประทับใจและผลักดันให้เกิดการพัฒนาลิฟต์ในอนาคต เฮเมนส์ (Elisha Graves Otis)ได้รับความเคารพและความยอมรับในอุตสาหกรรมลิฟต์ และทำให้เกิดการใช้เทคโนโลยีลิฟต์ที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นในอาคารสูงทั่วโลกในอนาคต